|
 Bouwreis
Ghana – een onvergetelijke ervaring
“Een nieuw huis bouwen in een andere wereld…”
Wat geweldig om één van de deelnemers van de bouwreis van
de firma Rolf te mogen zijn. De afgelopen weken heb ik toegeleefd naar het
moment van vertrek…
Een week huizen bouwen voor de lokale bevolking van
Keyekeyewere in Ghana, Afrika.
Dat wordt vast heel bijzonder…
Zaterdag 21 oktober
We vertrekken naar Schiphol. Daar komen steeds meer mensen
om te bouwen in Rolf sweater bij elkaar. Iedereen krijgt een sporttas die flink
gevuld is met materialen van Rolf. Die zijn voor enkele scholen in Ghana.
De vlucht met de KLM verloopt voorspoedig. Om 18.15 landen
we in Accra, de hoofdstad van Ghana. Op de luchthaven duurt het lang voordat we
door de douane zijn, allerlei formulieren moeten gecheckt worden. Eenmaal buiten
merken we hoe warm en vochtig het is. Verschillende jongens willen helpen om de
bagage naar de bus te brengen die klaar staat. Dan vertrekken we naar het hotel.
Onderweg doen we de eerste indrukken op. We rijden langs
‘stalletjes’ waar diverse dingen verkocht worden. De elektriciteit is
uitgevallen of is hier niet aanwezig, er branden gezellige kaarsjes.
Het hotel ziet er goed uit. Er is ook airconditioning.
Fijn! We genieten van een lekker diner op het terras buiten. Uiteraard de
malariapil niet vergeten en dan naar bed.
Zondag 22 oktober
Vroeg opstaan, vandaag gaan we naar Kumasi. Het ontbijt is
echter nog niet klaar. Later zullen we ook ervaren dat dit echt Ghanees is! Ze
leven niet zo op de klok als wij! Als we toch ontbeten hebben geeft Nadia, van
Habitat for Humanity Ghana, allerlei informatie over wat we kunnen verwachten.
We leren enkele Ghanese woorden en krijgen een Ghanese naam (die vertelt op
welke dag je bent geboren).
Deze week heet ik Kojo Hendri. Nadat we geld hebben
gewisseld (stapels met briefjes van duizenden Cedis!) vertrekken we.
Wat is er onderweg veel te zien! Als de bus even stil
staat, komen allerlei mensen naar het raam met etenswaren op hun hoofd die ze
graag willen verkopen.
|
We zien de huizen waar veel mensen
wonen: bouwvallig met lemen muren en een dak van roestige golfplaten. Blijft
dit lang staan?
In elk dorpje zijn veel stalletjes/
winkeltjes langs de weg, waar van alles verkocht wordt. Je kunt het zo gek
niet bedenken: van etenswaren tot autobanden, van meubels tot ijzeren
hekwerk. Je ziet werkelijk van alles. De taxi’s die je overal ziet (veelal
blauw/oranje) zien er oud uit. Het lijkt of alle auto’s die in ons land
afgeschreven zijn hier nog jaren dienst kunnen doen. We zien zelfs
vrachtauto’s met de Nederlandse reclame er nog op. Wat zijn die zwaar
beladen. We zien regelmatig (vracht)auto’s met pech langs de weg. Er ligt
zelfs iemand onder te slapen! En dan de busjes voor de lokale bevolking…
Helemaal afgeladen met mensen, soms 20 – 25 mensen in 1 busje. Ongelofelijk!
De mensen zijn erg vriendelijk. Er wordt
enthousiast naar ons gezwaaid!
Ghana is heel groen. Veel mooie
palmbomen, bananenbomen en andere tropische planten. De weg is redelijk,
soms echter slechte stukken.
Halverwege de middag komen we bij ons
hotel in Kumasi.
|
 |
|
 |
Aan het eind van de middag gaan we vast
naar Keykeyewere, waar we gaan bouwen.
Als de bus arriveert, rennen de kinderen
juichend naar ons toe. Wat zijn ze blij! Ontroerend! De kinderen pakken
meteen onze hand als we de bus uitkomen. De foto’s die we maken vinden ze
helemaal geweldig. Elke keer willen ze weer graag zien hoe de foto is
geworden! We worden officieel ontvangen door de Chief, de belangrijkste man
van het dorp. Via zijn woordvoerders spreekt hij tot ons. Van de 2 flessen
jenever die de Chief van Peter (directeur Rolf) krijgt, wordt 1 fles
gezamenlijk gedronken, als teken van vriendschap en verbondenheid.
Dan lopen we door Keyekeyewere naar de
bouwplaats. Het wordt duidelijk waarvoor we hier gekomen zijn. Ook hier heel
primitieve huizen. Van sommige zijn de lemen muren (deels) ingestort of
zien we gaten in het dak. De Habitat huizen die verderop in het dorp liggen,
zien er goed en degelijk uit. Daar gaan wij morgen aan het werk!
|
| |
|
|
Maandag 23 oktober
Vandaag gaat het beginnen, we gaan aan de slag! De bus
brengt ons naar de bouwplaats en onderweg wordt er veel naar ons gezwaaid. Wat
zijn de mensen toch vriendelijk! Nadat we nog eens worden gewezen op de
veiligheid gaan we naar de verschillende bouwplaatsen.
|
We zijn verdeeld in 6 teams om 6 huizen
(af) te bouwen. Ik zit in team 1. Van ons huis staan de muren al en het dak
zit er op. Wij mogen gaan stukadoren. Naast het huis ligt een berg zand en
er staat een waterton. Drie vrouwen brengen grote schalen met water op hun
hoofd naar de ton. Met de zakken cement die er liggen wordt met de schep
specie gemaakt. Die specie (“Motta”) wordt in bakken of met de kruiwagen
naar binnen gebracht. Met de troffel gooien we dit tegen de muur, om het
vervolgens uit te smeren. Later wordt het met een latje netter gemaakt, om
het vervolgens af te werken door het glad te strijken. Een hele klus, maar
belangrijk om dit te doen. Door het stukadoren krijgen de muren stevigheid.
Het is erg warm. We zweten voortdurend
en moeten ons vochtgehalte op peil houden door veel water te drinken. |
 |
|
|
Onze shirts zijn rood en grijs van het
zand en het cement. Je kunt zien dat we flink bezig zijn!
Tijdens de lunch gaat het hard regenen.
Wel verfrissend zo’n bui. ’s Middags is het werken een stuk aangenamer qua
temperatuur.
Aan het eind van de middag wandelen we
rond in de dorpskern van Keykeyewere. Hier zien we hoe veel mensen leven.
Buiten staan een vrouw met haar dochter deeg te maken voor de maaltijd. De
kinderen lopen er in shirts (vaak gescheurd) omheen. In het huisje zien we
niet meer dan wat kleedjes waar iedereen op kan slapen. De was ligt te
drogen op het dak…
Het eten wordt gekookt op vuurtjes. Veel
bewoners zijn bezig met het bereiden van hun maaltijd. Andere spelen een
Ghanees spel mens erger je niet. De kinderen lopen met ons mee. Elke foto is
ook voor hen weer prachtig. En die blanke huid ziet er zo bijzonder uit…. |
| |
|
|
Diep onder de indruk van de primitieve wijze waarop de
mensen leven, maar ook van de blijheid die ze uitstralen, verlaten we het dorp.
Onze eerste werkdag zit er op. Lekker douchen (niet iedereen heeft water uit de
kraan) en daarna een diner. ’s Avonds is er een gospelkoor die swingende liedjes
voor ons zingt. We dansen mee en het is erg gezellig. Nog wat drinken op het
terras en dan weer naar bed. Morgen een nieuwe bouwdag…
Dinsdag 24 oktober
Rookontwikkeling in de ontbijtzaal… het broodrooster kan de
hoeveelheid toast die we nemen niet goed aan….
We gaan weer verder met ons huis. Er is 1 bouwvakker meer
dan gisteren, dus we kunnen wat meer doen. Vandaag gaan we aan de slag met de
buitenkant van het huis.
|
We helpen met het maken van cement,
brengen dit naar de stukadoors, helpen met het aanbrengen van de specie en
het gladstrijken ervan. Het ziet er steeds mooier uit!
Wat kunnen die Ghanese bouwlieden hard
werken! Waar wij met werkhandschoenen en dichte (veiligheids)schoenen aan
het werk zijn, doen zij dat op blote voeten of slippers zonder handschoenen.
Als we even bezig zijn geweest, moeten we weer drinken en uitrusten, zij
gaan maar door. De vrouwen brengen weer water en zelfs cement (50 kg) op hun
hoofd naar de bouwplaats. Zwaar werk wat die mensen doen.
De koffie en lunch tussendoor is een
welkome afwisseling. Al is hier het contrast wel weer groot, als je ziet wat
wij drinken en eten en zij. Twee verschillende werelden, even dicht bij
elkaar. |
|
We maken vandaag weer een goede vooruitgang. Het stukadoren
is bijna klaar, de muren zien er glad uit. Morgen aan de slag met de vloeren…We
verlaten Keyekeyewere aan het eind van de middag. ’s Avonds wisselen we aan de
bar weer alle ervaringen uit met de andere teams. Ook zij gaan hard vooruit,
maar er is soms ook tegenslag, zoals een ingestorte muur. Enkele teams hebben de
toekomstige bewoners ontmoet, wij nog niet. Veel van de toekomstige bewoners
moeten echter gewoon werken overdag, om het huis waar ze straks gaan wonen te
kunnen (af)betalen.
Woensdag 25 oktober
Het is erg warm als we aankomen op de bouwplaats. De zon
schijnt volop. We hebben ons goed ingesmeerd en moeten met de werkzaamheden van
vandaag goed rekening houden met de hitte.
|
Naast het huis ligt een berg rood zand,
ingedroogd en hard. Met de pikhouweel maken we dit los, om vervolgens dit
zand naar binnen te kruien om de vloer te egaliseren. We verdelen het werk
onderling, maar het is zwaar in de brandende zon. Ondertussen werken de
lokale bouwvakkers verder aan het laatste stucwerk binnen.
Er moet flink wat zand naar binnen
gebracht worden. De lunch hebben we nodig om bij te komen.
’s Middags maken we de klus af in de
hitte (bijna 40 graden) en beginnen we met het leggen van de eerste vloer.
Er is nieuwe specie gemaakt die we naar binnen mogen kruien. Aan het eind
van onze dag zit er 1 vloer in, maar zijn wij ‘uitgeblust’. De Ghanese
bouwvakkers gaan nog even door……
|
|
|
|
Voor degenen die nog energie overhebben,
is een voetbalwedstrijd georganiseerd. Erg gezellig. Veel mensen uit het
dorp komen kijken. Onze jongens tegen de jongeren uit het dorp. Een leuke
wedstrijd en uiteindelijk wordt het team uit Keyekeyewere gefeliciteerd met
de overwinning. Overal zijn veel kinderen, die gezellig met elkaar stoeien.
De kleine kinderen worden door hun moeder of grote zus in een doek op de rug
gedragen. Soms slapen de kleintjes achterop de rug.
Als we in de bus stappen, worden we weer
uitgezwaaid.
’s Avonds doen we Ghanese spelletjes met
mensen uit Keyekeyewere die naar het hotel zijn gekomen. We spelen o.a. een
Ghanees mens erger je niet, een damspel, een kaartspel en Bao, een spel met
12 bakjes en 48 kleien knikkers.
|
| |
|
|
Donderdag 26 oktober
Vandaag ga ik niet bouwen, maar met een paar anderen naar
de werkplaats van het AMO-programme. Via Rolf hebben we kennis gemaakt met dit
initiatief van 2 mensen uit Nederland, die in Ghana hebben gewoond.
De scholen in Ghana zijn zeer primitief. Er staan banken en
stoelen en er is een schoolbord. Meer niet. Niet alle kinderen gaan naar school,
vaak omdat er geen geld is voor boeken, schriften of een schooluniform of omdat
ze thuis moeten helpen met het werk. Het AMO programme maakt leermiddelen voor
scholen met behulp van lokale middelen door lokale mensen. Zo kunnen kinderen
ook leren door te doen en te ervaren, in plaats van alleen maar te luisteren of
op het bord te kijken.
Op onze school hebben de kinderen meegedaan aan een
sponsoractie voor dit goede doel. Deze actie heeft
€ 1516,-- opgebracht. Ik mag vandaag dit bedrag symbolisch
geven door medewerkers een cheque te overhandigen.
De busreis naar Abetifi (op de hoogste berg van Ghana)
verloopt grotendeels via de weg van Kumasi naar Accra. Dit keer zitten we echter
in een kleiner busje, zoals veel Ghanesen reizen. Ook een leuke ervaring. We
worden soms flink door elkaar geschud maar zien weer veel mooie dingen onderweg.
|
Bij de AMO werkplaats worden we
hartelijk ontvangen.
We bekijken de showroom en gaan
vervolgens naar een lokale private-school. Daar overhandigen we 3 tassen met
materiaal van de firma Rolf. Na het welkom van de kinderen vertellen Peter
en Marcel van de fa. Rolf over de verschillende materialen die de kinderen
van de school krijgen. Geweldig om de stralende ogen van de kinderen te
zien! Vooral de poppenkastpoppen vinden ze erg leuk. Buiten worden de
loopklossen uitgeprobeerd en maken we nog enkele foto’s.
Mooi om zoveel blije kinderen te zien!
Na de lunch wordt de cheque in de
werkplaats overhandigd. Met het geld kunnen ze o.a. nieuwe materialen maken
en ontwikkelen en trainingen verzorgen op scholen die de leermiddelen gaan
gebruiken. Ook voor leerkrachten zijn die onbekend! |
|
Op de terugweg stappen we nog even uit om over de lokale
markt te lopen. Diverse streekproducten worden hier verkocht. We zien allerlei
vruchten, kruiden, fruit, vis en andere spullen. Heel dicht op elkaar met veel
mensen. Leuk om gezien te hebben.
We hobbelen terug naar Kumasi en zijn blij, na 2 ongelukken
gezien te hebben, dat we weer veilig in het hotel zijn.
Vrijdag 27 oktober
De laatste bouwdag! We vertrekken op tijd want we willen
zoveel mogelijk huizen af krijgen. Er wordt alleen
’s ochtends gewerkt, vanmiddag staat de ceremonie van de
oplevering op het programma.
Inmiddels is ons huisje klaar. We hangen een vlag op en
zien dat het er mooi uit ziet. Alle vloeren zijn gelegd, er zitten horren voor
de ramen en al het stucwerk is klaar. De nieuwe bewoners komen in een mooi huis.
Wij gaan verder helpen bij een ander team. Met man en macht wordt daar gewerkt.
Er moet nog veel gestukadoord worden en ondertussen worden de vloeren ook al
gelegd. Aan het eind van de ochtend is dit huis ook klaar…
|
’s Middags is de ceremonie. Met
trommelgeroffel en dans wordt de chief verwelkomt, onder zijn ‘gouden’
parasol. Na enkele officiële speeches, een dans en een lied door ons
bouwteam, krijgen we een certificaat en een mooi aandenken als herinnering
aan deze bijzondere reis. Dan gaan we in de regen naar 1 van de huisjes die
opgeleverd wordt. Van elk huisje is de nieuwe bewoner aanwezig, die een
Bijbel krijgt uitgereikt van elke ploegleider. Tenslotte maken we nog een
foto van ‘ons’ huis met de toekomstige bewoner.
Dan verlaten we Keyekeyewere. Nog 1 keer
zwaaien, de laatste spullen weggeven aan de mensen waar we mee gewerkt
hebben en dan vertrekt de bus. Voldaan, met veel herinneringen aan dit
bijzondere bouwproject. |
|
Drie van de 6 huizen zijn helemaal klaar, de andere worden
volgende week afgemaakt. Een mooi resultaat van een week samenwerken met
hardwerkende Ghanese bouwvakkers in een gastvrij dorp met hartelijke mensen.
Wij pakken onze koffers, morgen gaan we weer terug…
Zaterdag 27 oktober
We vertrekken vroeg naar Accra, we hebben nog een lange
reis voor de boeg. We komen weer vele stukken weg tegen vol met hobbels en
kuilen. We zien regelmatig gestrande (vracht)auto’s waar ter plekke aan
gesleuteld wordt. Op sommige vrachtauto’s rijden Ghanezen mee, die in de laadbak
staan. Er is weer veel te zien onderweg.
In Accra bezoeken we de markt, om nog souvenirs te kopen
voor thuis. Er moet flink gehandeld worden. We zijn ieders vriend en worden
regelmatig bij de arm gepakt om toch voorál in hun stalletje te kijken. Men kent
geen vaste prijs. De eerste prijs die wordt genoemd ligt vele malen hoger dan de
werkelijke waarde. Je moet uiteindelijk bieden en geven wat het je waard is,
anders loop je weg. Vaak komt men je dan nog achterna, om alsnog de deal te
sluiten. Iedereen koopt van allerlei souvenirs: houtsnijwerk, kleden, djembee’s,
kettingen etc. Het gaat allemaal mee in het vliegtuig naar Nederland…
We eten nog wat voor we vertrekken. Het inchecken duurt
lang maar om 21.00 uur stijgen we op en kijken we nog 1 keer naar Accra en alle
lichtjes die we vanuit de hoogte zien.
De reis zit er op. We hebben nieuwe huizen gebouwd in een
heel andere wereld dan de ‘onze’…
 Een
indrukwekkende ervaring die ik nooit meer zal vergeten….
Hendri Ham
|
 |
 Met
dank aan:
De firma Rolf die haar
100 jarig jubileum op deze bijzondere manier gevierd heeft en die mij als
‘klant’ heeft uitgenodigd om mee te gaan.
De teamleiders Geert
en Frans van Habitat for Humanity die samen met Nadia zorg droegen voor een
perfecte organisatie en begeleiding van deze reis.
De sponsoren die
‘mijn’ reis mogelijk hebben gemaakt:
   |
| 
Prinses Margrietschool Nieuwegein
